Het Westerkwartier 

In de streek zelf: Westerkertier, is een landstreek in de provincie Groningen  Het gebied wordt begrensd door de Lauwers (tevens de grens met Friesland), Drenthe, het Reitdiep en de stad Groningen.Het Westerkwartier dankt zijn naam aan zijn ligging als westelijkste van de drie Ommelanden. Zelf bestond het uit drie, later vier onderkwartieren:

Vredewold
Langewold
Humsterland en
Middag. Middag hoorde oorspronkelijk tot Hunsingo.
Tot laat in de middeleeuwen waren de bovenstaande kwartieren onafhankelijke ommelanden en waren ze elk op zich lid van de Ommelander unie. Humsterland en Middag waren toen samengevoegd tot Middaghumsterland.

Tegenwoordig omvat het het grondgebied van de gemeenten Leek, Marum, Zuidhorn, Grootegast en een deel van Winsum: de voormalige gemeente Ezinge (inclusief Feerwerd en Garnwerd), en een deel van de gemeente Groningen: de voormalige gemeente Hoogkerk. De vier Westerkwartiergemeenten telden in 2010 60.450 inwoners (bron: CBS). Als Ezinge wordt meegerekend, komt het totaal op 62.100 inwoners. In maart 2013 werd in een provinciaal onderzoek naar de bestuurlijke toekomst de streek genoemd als een van de zes nieuw te vormen gemeenten. De grootste plaatsen in het Westerkwartier zijn Leek en Zuidhorn.

Landschappelijk is het Westerkwartier te verdelen in een noordelijk deel, een oud kwelderlandschap met wierdedorpen (Ezinge, Oldehove, Niehove) en een zuidelijk coulisselandschap, dat zich kenmerkt door houtwallen. Dit, op zandgrond en ontgonnen hoogveen gelegen, deel lijkt op de aangrenzende Friese Wouden. Hier liggen de lintdorpen (Marum en Grootegast) die de oude zandruggen volgen.

Met name het noordelijke deel is één van de oudste cultuurlandschappen van West-Europa. Tot omstreeks 1100 n. Chr. had het zeewater vrij spel tot aan Marum. Rond 800 na Chr. was het zelfs één van de dichtstbevolkte gebieden van Nederland. Het land is over een lange periode van de zee gewonnen door onder andere wierdenbewoners, monniken van het klooster Aduard, de familie Teenstra (Ruigezand) en tegenwoordig de waterschappen. De oude eilanden Middag en Humsterland zijn voorgedragen voor de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.

Inwoners
Grootegast 12.145 86,88 Grootegast, Niekerk, Opende
Leek 19.572 63,57 Leek, Tolbert, Zevenhuizen
Marum 10.390 64,51 Marum, De Wilp
Zuidhorn 18.761 125,62 Zuidhorn, Grijpskerk, Aduard

Het Westerkwartier heeft binnen het Gronings een typisch dialect dat veel invloeden heeft vanaf de andere kant van de Fries-Groningse grens. Dit dialect wordt het Westerketiers genoemd en wordt ook gesproken in de grensstreek van het aangrenzende Friesland. In de Westerkwartierse dorpen Marum, Opende en De Wilp en Visvliet en Grootegast wordt, als enige plaatsen in Nederland buiten de provincie Friesland, door veel bewoners ook Fries gesproken

Op zondag 14 april om 19:00 is er  een Westerketierse Dienst. Ds.Sietse de Vries komt vanuut Zwolle en holt een dienst met de titel  ‘ ’T gijt deur!’. 

 

De Vries sprekt de toal van dizze streek, de toal van t hart. Het zal wel weer een feest worden met organist Frans Koster en de Bloazers uut Leek, ons huisorkest.

 

Der wordt ‘ien t Westerketiers’ zingen. Dominee de Vries het alle psaalms en gezangen ‘omtoald’ en er een Westerketierse versie van moakt!

 

Wij  neudgen elkeneen uut om 14 april uiterlijk 19:00 aanwezig te weeden ien de kerk. Noa afloop is er kovvie en een lekker koekje van bakker Liever Anders.

Ok dit joar weer een nije ronde van de 'Schierste Verhoalen van t Westerketier'. We vroagen je vannijs om een mooi vertelverhoal te schrieven dat bruukt worden kin deur de vertellers van 'Kom op Verhoal'.  .

De opdracht is simpel: Schrief een mooi vertelverhoal van circa 5 minuten (dat is annerhaalf A4) over 'Paradiesvogels'. Hij woonde vast ien de buurt, die biezundere man die altied achterste veuren op zien fiets zat. Die vraauw met die bonte flodderjurken en die olde man met zien vremde spreuken. Zet de herinnering op pepier en stuur het ien.

Een jury van vertellers zuukt de mooiste verhoalen uut en bewaarkt ze verder tot vertelverhoal. De pries: eeuwege roem en foam ien t Westerketier!  
Doe met en stuur veur 15 mei 2019 een mail noar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..
Ien t noajoar van 2019 is er weer n vertel-oavend van et 'Schierste Verhoal' ien t Barontheater ien Opende. Wel wiet staait dien verhoal dan op de planken.
Op 29 meert organiseert Mien Westerkwartier een 'Proeverij van Streekverhoalen' ien de Nienoordkapel ien Leek. De oavend is bedoeld veur organisatie die willen bekieken of het organiseren van een streektoalactiviteiten ien het Westerkwartiers veur hun interessant is.

Op de avond die om 19:30 begunt moaken ze kennis met vertellers, verhoalen en muziek en vertelt Mien Westerkwartier, hoe ze zelf zukswat organiseren kennen.

De oaven is niet bedoeld veur particulieren, mor juust veur verenigingen, stichtingen, buurtvereniging en dergelijke. Aanmelden is verplicht ien verband met Vol-is-Vol. Interesse, stuur mail noar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..
Op zundag 14 april wordt ien theater De Winsinghhof, Brink 10 te Roden de priezen uutlan veur de Streeltoalpries van het Dagblad. Mien Westerkwartier het metdoan met LAAN-VER-HUUS, mor is niet op de körtliest beland. Toch de muutie weerd om die dag eefkes in Roden te kieken en te luusteren.

Om 13.30 uur is de ienloop en het programma start om 2 uur. Erik Harteveld dut de prissentoatie en  Irene Wilkens zörgt veur de muziek.

Kandidoaten Poëzie/proza bennen  Anne Doornbos, Rieks Siebering en Suze Sanders
Kandidoaten CD/DVD/Overig: De Grup – Iemandsland, Raif - Marlene Bakker en Sikkom Kult - Irene Wilkens.









De Schriefwedstried ‘De Schierste Verhoalen van t Westerkwartier’ leverde mooie nij verhoalen op. Op vrijdag 2 november werden  7 verhoalen verteld ien t Barontheater in Opende,
Tussen de verhoalen deur trad het duo DobbelJoe op.
 
De zoal zat mooi vol met 150 bezoekers die deur de presentatoren Eelke Solle en Henk Wierenga deur de oavend loodst werden.

Piet de Vries, Hennie v.d. Laan, Harke Winter (foto), Rensina Dijkhuizen en Geert Zijlstra wadden de vertrouwde vertellers die op het podium kwammen. Klasien van Wijk en Lucie Pakes maakten hun debuut op t Schierste Verhoal en deden dat met verve. Een geweldige aanwinst veur het vertelcollectief.
De muziek van Dobbeljoe viel goed in de smaak bij het publiek, dat om half 11 tevreden naar huis ging.
Volgend jaar een nieuwe editie, dit keer met as onnerwaarp: 'Paradiesvogels'. Juust, die biezundere mannen en vrauwen die wereld zo'n aparte kleur geven.

Subcategorieën

Ien elke Vannijs een stukje van Tonko Ufkes over de biezunderheden van t  Westerketiers.